Spatzeil kajak: wat doet het en heb je het nodig?

Wat is een spatzeil?

Een spatzeil, ook wel spatdek genoemd, bestaat uit twee delen: een tunnel die je om je middel draagt, en een rok die je over de rand van de kuip spant. Langs de rand zit elastiek of een koord dat strak om de kuiprand valt. Aan de voorkant zit een trekgreep: een lus waarmee je het zeil in één beweging van de kuip trekt.

Spatzeilen worden gemaakt van nylon of neopreen. Nylon is licht, ademt beter en is makkelijk op te zetten. Neopreen sluit beter af en houdt meer water buiten, maar is warmer en strakker. Een spatzeil moet passen bij de maat van je kuip en de omtrek van je middel.

Wanneer heb je een spatzeil nodig?

Op een rustige plas op een zomerdag kun je prima zonder. Druppels van je peddel en een enkel spatje zijn dan geen probleem. Een spatzeil wordt nuttig zodra er golven zijn, bijvoorbeeld op grote meren als het IJsselmeer, op zee of op rivieren met golfslag van schepen. Ook bij regen en koud weer houdt een spatzeil je onderlichaam droog en warm.

Bij wild water en zeekajakken is een spatzeil standaard, omdat een kuip die volloopt de kajak instabiel en zwaar maakt. Lees ook opblaasbare kayak zeewaardig en wild water kajak.

Spatzeil of spatkap bij opblaasbare kano's

Bij de meeste opblaasbare kajaks en kano's zit er geen echte kuip, maar een open binnenruimte. Een spatzeil zoals bij een harde sit-in kajak past daar niet op. Wel hebben sommige opblaasbare kano's spatkappen: stukken stof die het voor en achterdek afdekken. Die houden een deel van het water buiten en geven een droge plek voor bagage.

Voorbeelden zijn de Sevylor Adventure Plus, met spatkappen voor en achter, en de Sevylor Tahiti Plus, met spatkappen achter voor bagage. Je vindt ze in onze gids Sevylor opblaasbare kano. Bij sit-on-top kajaks zit je bovenop een open zitvlak; daar is geen spatzeil mogelijk en loop je water via afvoergaten af.

Een spatzeil veilig gebruiken

Het belangrijkste bij een spatzeil is dat je het snel kunt losmaken. Oefen dat eerst op de kant en daarna in ondiep, warm water onder begeleiding. Een kanovereniging of kanoschool laat je het veilig oefenen.

1. 1

   Trek de tunnel van het spatzeil aan voordat je in de kajak stapt.

2. 2

   Ga zitten en zet het zeil eerst aan de achterkant van de kuip vast.

3. 3

   Werk langs de zijkanten naar voren en zet het zeil als laatste aan de voorkant vast.

4. 4

   Controleer dat de trekgreep buiten het zeil zit en je hem makkelijk kunt pakken.

5. 5

   Oefen het losmaken: trek de greep naar voren en omhoog.

Let op:Vaar nooit met een spatzeil waarvan de trekgreep onder de rand zit. Oefen het uitstappen na omslaan eerst onder begeleiding in ondiep water.

Waar let je op bij het kopen?

Kies een spatzeil dat past bij de maat van de kuip van jouw kajak; fabrikanten geven daarvoor maattabellen. Let op de maat van de tunnel rond je middel: te strak zit oncomfortabel, te los laat water door. Een verstelbare tunnel of bretels maken het makkelijker. Voor recreatief gebruik in de zomer is een nylon spatzeil meestal genoeg. Zoek je nog een kajak, kijk dan in onze gidsen 1 persoons kajak en drop stitch kano.

Veelgestelde vragen

Is een spatzeil gevaarlijk? Niet als je weet hoe je het losmaakt en de trekgreep altijd bereikbaar is. Oefen dat voordat je op groot water vaart.

Past een spatzeil op een opblaasbare kajak? Meestal niet, omdat de meeste opblaasbare kajaks geen vaste kuiprand hebben. Sommige hebben wel spatkappen voor en achter.

Neopreen of nylon spatzeil? Neopreen sluit beter af en is warmer, nylon is lichter en luchtiger. Voor zomers recreatief varen is nylon vaak genoeg.

Heb ik een spatzeil nodig op een rivier? Op rustige rivieren meestal niet. Bij golfslag van schepen of koud weer is het prettig.